Enflasyon kelimesi İngilizcedeki inflation ‘dan dilimize geçmiştir. İngilizce’de 1600’lü yıllarda hava veya gazla şişirme eylemi anlamına gelmekteydi. Daha sonra Amerikan İngilizcesinde para miktarındaki bir artışla fiyatların artması anlamına geldi. Sonuçta enflasyon bir şişme eylemini tanımlamaktadır. Bir önceki yazıda verilen üç mal örneği birer balon olarak düşünülürse, üç balonda şişmektedir ama farklı miktarlarda. Buradan anlaşılan, balonları şişiren güçlerin eşit olmadığıdır.
Enflasyon dönemlerinde en çok zarar görenlerin içinde emekliler ve ücretli çalışanların olduğu kabul edilen bir durumdur. Bunların özelliği sabit gelirli olmalarıdır. Gerçek durumda sabit gelir yok. Türkiye’de kamu çalışanlarının maaşları 6 ayda bir yenilenirken asgari ücret yıllık belirlenmekteydi. Artık asgari ücret de 6 ayda bir değiştirilmektedir. Balon metaforuna dönersek balonların hepsi şişmektedir ancak en az şişeni ücretler olmaktadır. Ücretlilerin pazarlık gücünün düşük olması ücret balonunun en az şişme nedenidir.
Mevcut işgücünün var olan işlere göre fazla olması, istihdam edilen işgücünün düşük sendikalılaşma oranı ve sendikaların yasal haklarının kısıtlılığı ile bir arada olunca yüksek enflasyon dönemleri ücretlerin en az artan fiyat olmasıyla sonuçlanır. Türkiye, yüksek enflasyon döneminin içindedir. Türkiye’de çalışanların %40 ı asgari ücretle çalışmaktadır. Asgari ücrete yakın ücret alanlar da dahil edilirse, çalışanların %50 si asgari ücretlidir. Asgari ücret ülkede işgücüne ödenen en düşük fiyatı belirlerken diğer ücretler için temel oluşturmaktadır. Dolayısıyla, geniş kesimlerin refah düzeyini etkileyen en önemli araç asgari ücrettir.
Yüksek enflasyon dönemlerinde fiyatını değiştirme gücü kısıtlı olanların korunması gereklidir. Bu kesimlere yönelik pozitif ayrımcılık uygulaması bir tercih olabilir. Günlük dilde kullanımı yaygınlaşan pozitif ayrımcılık ; yaşamda kadınlar, engelliler gibi taşıdıkları özellikler nedeniyle güçsüz azınlıkların, dışlanmışlıklarını azaltmak amacıyla ortaya konulan politika ve uygulamaları ifade etmektedir. Buna benzer biçimde gelir eşitsizliğinde dezavantajlı olanların desteklenmesinde asgari ücret bir araç olabilir.
Enflasyonda sadece fiyatlar artmaz. Bu fiyat artışlarının sonucunda refahınız değişir. Refah değişmesi artma, azalma veya aynı kalma biçiminde olabilir. Toplum kesimleri refah konusunda farklı şekillerde etkilenir. Geniş kesimlerin refahını gözeten bir tercih, asgari ücreti bir araç olarak kullanabilir.
