Sayın Bakanın aylar öncesi tarımsal desteklerin ödeneceği müjdesini açıklamasının ardından geçen süre zarfında çiftçilerin hesaplarına yatan destek ödemesi zamanında olmadı. Oysaki son bir yıl içerisinde gübrede %300, mazotta %450 ye varan artışları tolere etmek için üretici devletinden yardım elini uzatmasını bekledi. Ancak sürekli ertelenen destekler ha bugün ha yarın diyerek avutulan üreticimizin beklemeye mecali kalmayınca borçlanarak ta olsa ekimi yapıp traktörünü garajına çekmek zorunda kaldı.
Peki yıllardır her türlü olumsuzluğa rağmen üretimden vazgeçmeyen çiftçilerin desteklemeleri neden bu kadar sürüncemede kaldı, verilen desteğin oranı neden düştü? Öte yandan Kartlara yüklenecek olan bu desteklerin komisyon oranlarının yine üreticinin sırtına kalacak diye düşünmekteyim.
Öncelikli olarak yukarıda bahsetmiş olduğumuz noktalara açıklık getirmemiz gerekirse; geçen yıl verilen gübre mazot destek miktarı olan 42 Tl ile 6 litre mazot alınırken, bu yıl%188 artış ile 121 tl olan gübre mazot desteğiyle ancak 4,5 litre mazot alındığını göz önüne aldığımızda üreticinin 1,5 litre mazot kaybı olduğu net bir şekilde ortadadır. Rakamlarda gösteriyor ki üreticinin geçen yıldan bu yıla desteğin artmasını bir yana bırakın %25 düzeyinde bir desteklemede kaybı olduğu ortadadır.
Birde bu desteği gübre üzerinden okuyacak olursak geçen yıl 1 ton Dap gübre fiyatı ortalama 6 tl iken ,bu yıl ise 18.330 tl olduğuna göre yaklaşık olarak %300 civarında bir fiyat artışı gerçekleşmiştir.Geçen yıl 22 tl olarak verilen gübre desteği bu yıl 46 tl olarak belirlenmiştir.Buradan da anlaşılıyor ki verilen destekler ne zamanında ne de üreticinin gerçek manada yarasını saracak düzeyde olmadığı sadece rakamsal olarak arttığı ama gerçekte alım gücünün düşmesinden kaynaklı olarak geçen yılın da gerisinde kaldığı net bir şekilde ortadadır.
Ayrıca bu desteklemeler yapılırken daha önce nakdi olarak eline geçen parayla mazot ve gübre alan üretici bu defa üretici kartıyla yapacağı alış verişlerde kesilecek olan komisyon oranları nedeniylede %7-8 civarında da bir gelir kaybı yaşayacağı görülmektedir.Bu durumunda yeniden düşünülmesi ve bu komisyon oranlarından üreticinin muaf olması için bir çalışma yapılması gerekmektedir.
Bütün bu deneme yanılma metodu yerine olması gereken destek modeli ise güz ve bahar dönemi göz önüne alınarak yılda iki defada güncel fiyatlar göz önüne alınarak üretici daha tarlaya gitmeden hesabına hem nakdi hem de ayni yatırılarak verilmesi gerekmektedir.
